Tag Archives: ચકરાવો

ગોદડિયો ચોરો…ચુંટણીનો ચકરાવો – ૧

ગોદડિયો ચોરો…ચુંટણીનો ચકરાવો – ૧


==================================================


ગોદડિયો ચોરામાં ચર્ચા જામી છે. પાત્રો પોતાની વાત ને વ્યથા વરાળમાં ઢાળે છે.


કેજરીવાલ કકળે છે ને ભાજપ ભડકે છે .વાઢેરા ગોટાળાની ગોખલીમાં ભરાયા છે.


ખુર્શીદ બાબુની ખુરશી સંકટમાં આવી છે . એમ ભારતમાં ભાગદોડ જામી છે.


ગુજરાતમાં ચુંટણી માતાનું આગમન થઇ ગયું હોઈ સર્વે પક્ષો એમને વધાવવા


“વચનો રૂપી કંકુ ને વાયદા રૂપી ચોખા “ લઈને પોંખવા સજ્જ ધજ્જ થઈ ગયા છે.


ઉમેદવાર રૂપી મુરતિયા પક્ષની ઓફિસે પોતાના બહુગુણી બાયોડેટા મોકલવા


અધીરા થઇ રહ્યા છે . પોત પોતાના વ્હાલા નેતાઓને ભલામણ કરવા કહે છે.


કોંગ્રેસના  ઉમેદવારો  ” શંકર શક્તિ અર્જુન એન્ડ કંપની “ નાં ચક્કર લગાવે છે .


જયારે ભાજપ તરફી ઉમેદવારો ” નમો નમો “ જાપ જપતા યાત્રામાં પોતે કેટલો


માથાં રૂપી પ્રસાદ ધરાવ્યો છે એના આંકડા મોકલાવી રહ્યા છે.


ત્યાં જ અઠા બઠ્ઠાની જોડી પ્રવેશે છે સાથે કોદાળાજી ડોલતા ડોલતા પ્રવેશે છે .


કોદાળાજી કહે આ ચુંટણીઓ કંઈ ચુંટણી કહેવાય . ક્યાં પહેલા જેવી મઝા છે.


મેં કહ્યું  હા શું જમાનો હતો. એ લોકસભા ને વિધાનસભાની ચુંટણીઓ સાથે આવે.


એય  “૪૫ દિવસથી ૬૦ દિવસનો પ્રચારનો ગાળો હોય .”


લોકસભાનું બેલેટ પત્ર ગુલાબી હોય ને વિધાનસભાનું બેલેટ પત્ર સફેદ હોય.


જાત જાતના સુત્રો વહેતા થાય. ટાબરિયાં પણ શેરી ગામમાં સરઘસ કાઢે .


ગામના જે તે પક્ષના ટેકેદાર ટાબરિયાં ને ચોકલેટ ગોળીઓ કે ચવાણું ખવડાવે.


કનું કચોલું કહે ” અલ્યા ગોદડિયા શેનાં સુત્રો ?” “કેવા સુત્રો “


લોક લાગણીને માન આપે લોકોના દિલ સોસરવા ઉતરી જાય છતાંય કોઈની

લાગણી ના ઘવાય તેવા સુત્રોનો એ આદર્શ જમાનો હતો.


” લાલવા કે ખલવા જેવા કે અન્ય અપમાનજનક શબ્દોને ક્યાય સ્થાન નહોતું.”

મેં કહ્યું  આઝાદી બાદ ૧૯૫૨ ની પ્રથમ ચુંટણી થઇ તે સમયે કોંગ્રેસ સામે ગણ્યા


ગાંઠ્યા નહીવત જેવા પક્ષો મેદાનમાં હતા.


” કોંગ્રેસ નું ચુંટણી ચિન્હ  “બે બળદ ની જોડી “ હતું.


” અત્યારનો ભાજપ તે સમયે જનસંઘ હતો અને તેનું નિશાન  ” દીવો “ હતું.”


જયારે ૧૯૬૦ -૬૧ માં રાજાજી અને ભાઈકાકા તેમજ ઘણાખરા રાજવીઓએ મળી


” સ્વતંત્ર પક્ષની “ રચના કરી . તેનું નિશાન  ” તારો “  હતું.


રાજાજી એટલે આઝાદ ભારતના ૧૯૫૦ થી ૧૯૫૨ સુધીના પ્રથમ હિદી ગવર્નર જનરલ


તે સમય દરમ્યાન રાષ્ટ્રપતિ નહોતા હોતા.


રાજાજી એટલે ” રાજ ગોપાલાચારી “  . રાજાજી એ ટુકું નામ હતું .


રાજાજી ગાંધીજીના વેવાઈ હતા.


સ્વતંત્ર પક્ષનો નારો હતો ” મુક્ત ધર્મ મુક્ત ખેતી ને મુક્ત વેપાર “


અરે ખાસ તો ૧૯૬૨ માં જયારે ઈંગ્લેડનાં મહારાણી ભારત આવી જયપુરની મુલાકાતે


જવાનાં હતા ત્યારે જ ” મહારાણી ગાયત્રીદેવી એ સ્વતંત્ર પક્ષમાં પ્રવેશ મેળવેલો તે


સમયે વડા પ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ અવાચક બની ગયા હતા.”


પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ સામે ઉતર પ્રદેશના ફૂલપુર મત વિસ્તારમાંથી કાયમ ચુંટણી


લડતા ડો. રામ મનોહર લોહિયા હારી જતા પણ પંડિતજી કહેતા “લોહીયાજી આપ રાજ્યસભામાં


જરૂર આવજો જેથી અમને ટોકી શકે  રોકી શકે અને સાચો રાહ બતાવી શકે.”


એક પેટા ચુંટણીમાં લોહીયાજી જીતીને લોકસભામાં પહોચ્યા ત્યારે પંડિતજી હસતા હસતા બોલ્યા


” લોહીયાજી આખરે આપ આવી પહોચ્યા ખરા . આપનું સ્વાગત છે કેટલા મતે જીત્યા “


” લોહીયાજી હસતા હસતા બોલ્યા પંડિતજી યહાં આપકે જો ચમચે બેઠે  હે ઉસસે દશ ગુને વોટસે


જીતકર આયા હું .  અબ મઝા આયેગા “. આવી નિખાલસ મીઠ્ઠી મજાક પણ થતી.


ગુજરાતમાં ૧૯૬૨ માં જયારે ચુંટણી જામી ત્યારે ઘણા સુત્રો વહેતા થયેલા .


જેમ કે ” બે બળદની જોડી તારા એ તોડી “ ” એક ધક્કા ઓર દો કોંગ્રેસકો ફેક દો “


૧૯૬૨ ની લડાઈ જયારે આપણે ચીન સામે હારી ગયેલા અને તેમાં કૃષ્ષ્ણ મેનન જે


સામ્યવાદી વિચારસરણી ધરાવતા હતા તે જયારે ચુંટણીમાં ઉભા રહેલા ત્યારે


” સાયકલ પંચર હોની જ પહિયે મેનન  ચી તંગડી ઉડની જ ચાહિયે “ જેવા સુત્રો આવેલા.


૧૯૬૭ની ચુંટણીમાં ગુજરાતને  દેશમાં કોંગ્રેસને સ્વતંત્ર પક્ષએ આંખે અંધારા લાવેલાં.


ગુજરાત વિધાનસભામાં ભાઈકાકાએ મુખ્યમંત્રી હિતેન્દ્ર દેસાઈને કહેલું મને ૨૪ કલાક


મુખ્ય મંત્રીનો ચાર્જ સોપો એ ૨૪ કલાકમાં હું નર્મદા બંધ બાંધી દઈશ.


જોકે ભાઈકાકામાં  એ સામર્થ્ય  હતું અને તે કરી બતાવત .


ભાઈકાકાને  ( ભાઈલાલભાઈ ધ્યાભાઇ પટેલ ) વલ્લભ વિદ્યાનગરની સ્થાપના કાળે તેમને


અને ભીખાકાકાને લીમડાની છાંયમાં ખાટલા  પર બેસી નિહાળવા એક જીવનનો અલભ્ય


લ્હાવો હતો એમ કહેવાતું.


એચ . એમ પટેલ ( હરુભાઈ મુળજીભાઈ )ને રૂબરૂ મળેલો છું. ભાઈકાકા તો એન્જીનીયર હતા .


અમદાવાદ મ્યુનીસીપલ કોર્પોરેશનના એન્જીનીયર રહી ચુક્યા છે .


“કાંકરિયા તળાવ અને બીજી એવી અનેક યોજના એમની અમદાવાદને  દેન  છે.”


તેમના વતન સોજીત્રામાં આઝાદી કાળથી ગટર યોજના કાર્યરત છે.


જયારે સક્કર બરાજ બંધ જે હાલ પાકિસ્તાનમાં છે તેનું નિર્માણ ભાઈકાકા એ કરેલ છે . તેમની


સાથે એચ. એમ પટેલ પણ હતા.


એક મઝાની પણ રસપ્રદ વાત એચ. એમ પટેલથી સમગ્ર ભારતમાં જાણીતા બનેલા મહાનુભાવ


ધંધુકાથી લોકસભાની ચુંટણી હારી ગયેલા.


વાત એમ બનેલી કે પોસ્ટર અને પડદા તેમ જ ભીંતો  પર ” હરુભાઈ મુળજીભાઈ પટેલ ” લખેલું.


કોંગ્રેસ પ્રજાને સમજાવતી  કે આ એચ એમ પટેલ નહિ પણ હરૂભાઇ એ જુદી વ્યક્તિ છે.


૧૯૬૦ માં ગુજરાતની સ્થાપના પછી ૧૯૬૨ની ગુજરાતની પ્રથમ ચુંટણીમાં રંગ અનેરો જામેલો.


બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ દ્વિભાષી મુંબઈ રાજ્યમાં પ્રધાન હતા . તે સમયે નડિયાદ અને બીજે


તોફાનોમાં ગોળીબાર થયેલા અને નવ લોહિયા શહીદ થયેલા.


બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ ૧૯૬૨ માં ખંભાત મતવિસ્તારમાંથી કોંગ્રેસની ચુંટણી લડેલા .


તે સમયે નડિયાદથી યુવાનો મોટી સંખ્યામાં ખંભાત વિસ્તારમાં પ્રચાર માટે ઉમટી પડેલા.


તેઓ એક જ સૂત્ર પોકારતા ” ખોટો રૂપિયો ખોવાયો છે ને ખંભાતમાં આવ્યો છે “


જોકે આ કોઈ પક્ષ તરફથી નહિ પણ યુવા આક્રોશ હતો.


જયારે ૧૯૮૪ માં એચ એમ પટેલ સાહેબને મળવાનું થયેલું ત્યારે સ્વાભાવિક આવી વાતો દરમ્યાન


સક્કર બરાજ બંધમાં કેટલી માટી, રેતી, ઇંટો અને સિમેન્ટ વપરાયા  વિગેરેની રસપ્રદ વાતો કરેલી.


૧૯૬૯માં રાષ્ટ્રપતિની ચુંટણીમાં સત્તાવાર ઉમેદવાર નીલમ સંજીવ રેડી હતા ત્યારે


છેલ્લી ઘડીએ ઇન્દિરાજીએ ડો. વી. વી. ગીરી ( વરાહગીરી વેક્ટગીરી )ને ઉભા રાખી આત્માના


અવાજને અનુસરી મત આપવા કહેલું. એમાંથી કોંગ્રેસના  બે ભાગ પડી ગયેલા.


સંસ્થા કોંગ્રેસ અને ઇન્દિરા કોન્ગ્રેસ  ( કોંગ્રેસ આઈ )


“સંસ્થા કોંગ્રેસ નું નિશાન રેંટીયો કાંતતી સ્ત્રી હતું જયારે ઇન્દિરા કોંગ્રેસનું નિશાન ગાય વાછરડું”


૧૯૭૧ માં જયારે લોકસભાની ચુંટણી આવી ત્યારે કોંગ્રેસ આઈ તરફથી સૂત્ર વહેતું થયેલું


” ઈન્દિરાજી આઈ હે નઈ રોશની લાયી હે “


તે સમયે સંજય ગાંધી રાજકારણમાં રસ લેતા એટલે લોકો ગમ્મતમાં સંજય ગાંધીને


” ગાયનું વાછરડું “


જોકે તે સમયમાં એટલેકે લગભગ ૧૯૮૦ સુધીના સમય ચક્રમાં વ્યક્તિગત આક્ષેપો અને નિમ્ન


કક્ષાના આક્ષેપોનું પ્રમાણ નહીવત હતું.

 

 

હાટકો=  આ ભવ્ય ભારતના મહાન નેતાઓ માટે  આમ જ કહેવાય


” તુમસે હી ઇસ વતનકી જાન હેં 


તુમસે હી ઇસ વતનકા  ઈમાન હેં


જહાં તુમસે  હી ફૂલ ખીલતે હેં દોસ્તો

ઉસી સર જમીંકા નામ હિન્દુસ્તાન હેં “


==============================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગોદડીયો ચોરો…ચગડોળનો ચકરાવો

ગોદડીયો ચોરો…ચગડોળનો ચકરાવો
 ===============================================================
 
દિવાળીના દિવસો દરમ્યાન ખંભાત મેતપુર રોડ પર આવેલા ચકડોળ ગ્રાઉન્ડમાં
 
મેળો   ભરાય છે . પંદર  દિવસ સુધી શહેરજનો  અને આજુબાજુના ગ્રામ્યજનો મેળામાં
મહાલતા રંગત જમાવે છે. આસો વદ  તેરશ એટલે કે ધનતેરશના દિવસથી કારતક
સુદ દશમ સુધી મેળો  જામે છે.
ગોદડીયા ચોરામાં બધાં પાત્રોનો જમાવડો જામ્યો હતો.
હું ગોદડીયો, નારણ શંખ , શાંતિ ધ્રુતરાષ્ટ્ર , કનું કચોલું , કોદાળો, અઠા બઠાની જોડી
 ને  ભદો ભૂત સાથે  અલકમલકની વાતોનાં વડાં તળાતાં હતાં.
એટલામાં ક્ચોલું કહે અલ્યા મેળામાં આપણે બધા જુદી જુદી દુકાનો કરીએ તો સમય
જાયઅને થોડી ઘણી  આવક પણ થાય તો  નવ વર્ષમાં  ઘરમાં કશુંક  વસવાય.  બધા
 
મંજુર થયા.
હવે નર્કપાલિકામાં જઈને પ્લોટ નક્કી કરી તે મુજબની ફોર્મ ભરી ડીપોઝીટ ભરી દીધી.
હવે કઈ જાતની દુકાનો કરવી એની ચર્ચા કરી તૈયારીમાં લાગી ગયા.
અઠા બઠાએ કોંગ્રેસ  કટલરી સ્ટોર કર્યો જેમાં જાત જાતની વસ્તુઓ મળે.જાત જાતની
છરીઓ કાપવા ચીરવાની મળે જેથી કોને ક્યારે કાપવો તે નક્કી થાય .જાત જાતની
છીણીઓ મળે.જેથી કોને ક્યારે છીણવો એ કામમાં આવે. જાત જાતની  કુહાડીઓ પણ મળે
 
ક્યારે કોનું થડ કાપવું કામમાં આવે. દિગ્ગી છરી, સલમાન છીણી , કપિલ કુહાડી વિગેરે.
ધૃતરાષ્ટ્રે ભાજપ ભજીયા હાઉસનો સ્ટોલ કર્યો. જેમાં જાત જાતના ભજીયાં મળે.ડુંગળીના
ગુંચળીયાં રથી ભજીયાં મળે તો ક્યાંક બટાકાનાં લીસ્સાં સદભાવના ભજીયાં મળે.
ક્યાંક વાણી કે જીભ તીખી કરવા મરચાનાં કટ્ટર નિવેદનીયાં   ભજીયાં પણ મળે .
નારણ શંખે પવાર ઘડિયાળ હાઉસ બનાવ્યું . જેમાં જાત જાતનાં ઘડિયાળો મળી રહે.
એક ઘડિયાળ તો દેશ વિદેશના સમય બતાવે જેથી ક્યા દેશમાં કઈ ક્રિકેટ મેચ રમાય છે.
તેનો ક્યાસ કાઢી શકાય. ઘણી ઘડિયાળ પાવરથી છે તો કેટલીક ચાવી ભરવાથી ચાલે.
બીજાને કેમ ચાવી ચઢાવવી તે પણ આ ઘડિયાળ હાઉસ શીખવશે.
ભદા ભૂતે માયા મૂર્તિ ભંડાર નામનો સ્ટોર ચાલુ કર્યો . જેમાં ઢીંગલી, મોટર, બતક, સિંહ
અને હાથી જેવી મૂર્તિઓ હતી. સ્ટોરના ચારેય ખૂણે મોટા મોટા હાથીની મૂર્તિઓ મૂકી હતી.
ભદો કહે હાથી જેવું શરીર હોય તો ખાવું  હોય તેટલું ખવાય અને હાથી તો બેફીકર બને
તો ગામના ગામ ઉજાડે  અને જનતાનું ખાઈ જાય લોકબોલીની પરવા જ નહિ.
કનું કચોલાએ જય લલિતા સેન્ડલ ભંડાર ચાલુ કર્યો. જેમાં જાત જાતનાં પાંચસો જાતનાં
 
ચંપલ સેન્ડલ, સ્લીપર  અને જોડાં મળે.  હલકા ભારે એમ કોઈકને મારવા કે સભામાં ફેંકવા
ચાલે એવાં રંગ બેરંગી ચંપલો સેન્ડલો અને જૂતાં મળતા હતાં.
કોદાળાજીએ લાલુ મુલાયમ ફાનસ સાયકલ ભંડાર બનાવેલો જેમાં જાત જાતનાં ફાનસ વધુ
અને ઓછી રોશની આપે જેથી અંધારે  વીણી ખવાય અને જરૂર પડે તો સાયકલ પર ભાગી જવાય.
મેં ગોદડીયાએ એક બુક સ્ટોર ચાલુ કર્યો .સ્ટોરમાં  ઘણા ગુજરાતી  બ્લોગરોની અગમ નિગમની
વાતો,કવિતાઓ ,ગઝલો , કટાક્ષિકા ,હાસ્ય દરબાર. જોક્સ અને લેખોનાં  પુસ્તકો હતાં.
ઘણા પુસ્તકો કમાલના પણ હતાં જેમકે ભ્રષ્ટાચાર કરવાના રસ્તા, નિયમો,છટકબારીઓ.
જેલમાં જવાથી કેમ બચવું, અગર જવું પડે તો ત્યાં ફોન અને સગવડો કેમ મેળવાય  સાથે
બીજાને ફસાવવાના કારસા, વચનો આપવાની કળા,ભાષણ કરવાની કળા, બીજાને સંબોધી
બોલવાનાં કટુ વચનો, સંસદ વિધાનગૃહોમાં ધમાલ કેમમચાવવી,  ખુરશી ફેંકવાની કળા,
માઈકો કેવી રીતે તોડવાં , ફાઈલો કેમ ફેંકવી , અધ્યક્ષને કઈ રીતે પજવવા આમ ઘણી
કળાઓ શીખવતા પુસ્તકો કળાયેલ લેખકની કલમે લખાયા છે એવા બેનમુન પુસ્તકો
મેળવવાનું એક માત્ર સ્થળ એટલે ગોદડીયા બુક સ્ટોર .
એક જગ્યાએ કોન બનેગા કરોડપતિની જેમ કોન બનેગા પ્રધાનમંત્રીનો ખેલ ચાલતો  હતો.
રંગ બેરંગી તંબુની બહાર એક સરસ રંગીન ખુરશી મુકવામાં આવી હતી.
 
એ તંબુની બહાર એક બાબો એની બહેન સાથે સફેદ લેઘા ઝભ્ભામાં સજ્જ થઈ ઉભો હતો.
જે હમણાં  જ કોઈક ગામડાની મુલાકાત લઈને આવેલો હોઈ ઝભ્ભો મેલો થયો હતો.
બીજા એક વયોવૃદ્ધ કાકા કે જે વર્ષોથી વેઈટીંગની લાઈનમાં છે તે રથ છોડી આવી ગયા હતા.
બીજા એક ફેંચ કટ દાઢીવાળા સજ્જન  સદભાવના સાથે અનંત આશાએ પધાર્યા  હતા.
બીજા એક મો ફૂલેલા ભાઈ  નવ બચ્ચાંના બાપા નીતીશવા નહિ કભી નહિ કરતા સાધના કટ
વાળ ઓળી ઉભા હતા.
  
બીજા ધોતીવાળા નામથી મુલાયમ પણ પહેલવાન હતા. એમની સાયકલમાં  વારંવાર કોઈક
અમરસિંહ નામનો માણસ પંક્ચર પડતો હોઈ ગિન્નાયેલા ઉભા હતા.
એક બહેન હાથી  ઉપર સવારી કરીને આવ્યા હતા તે કોંગ્રેસ, ભાજપ અને મુલાયમને ભાંડતા
 
દલિતોની દુહાઈ દેતા ઉભા હતા એમનો રસાલો ખુબ મોટો ને અનોખો હતો.
બીજા એક બહેન સેકડો સેન્ડલો અને સાડીઓના ઢગલાબંધ સ્ટોક સાથે કદાચ એકાદ અઠવાડિયું
અહી ગાળવું પડે તેવા આશયથી સોએક મોટરોના કાફલા સાથે આવ્યા હતાં.
બીજી બાજુ જોર શોરથી બ્યુગલો ઢોલના અવાજ સાથે પીપૂડા વાગતા તો ક્યાંક  ઇધરરરર..રરરર..
ખેલ શુરુ હોનેવાલા હે . ચકડોળ ચલનેવાલા છે. જલ્દીદીદીદી…. ઇધરરર…  ચાલતું હતું.
ચકડોળમાં પણ અન્ના ફાળકો, કલમાડી ફાળકો, ચવાણ ફાળકો, રાજા ફાળકો, કનીમોઝી ફાળકો
મમતા ફાળકો. શીલા ફાળકો, બાદલ  ફાળકો , હુડ્ડા ફાળકો, શિવરાજ ફાળકો, ડો રમણ ફાળકો
યેદુરપ્પા ફાળકો, મોદી ફાળકો, ગેહલોત ફાળકો  એવા જુદા જુદા ફાળકા ફરતા હતા.
આ બધા ફાળકા એક બીજાને પકડવા મથતા હતા  આમ તો ફાળકો ઉપરથી નીચે આવે પણ
 
આ ચકડોળ નીચેથી ઉપર જતો હતો . બધાને નવાઈ લગતી હતી કે આમ કેમ ?
તો ચકડોળવાળા ભાઈ કહે આ બધા નીચેથી ઉપર ગયેલા છે અને બધાય કરતા કઈક
નવું કરવાની ખેવનાવાળા હોઈ જેમ આંધળી ચાકરણ બન્ને બાજુ ચાલે તેમ બન્ને બાજુ
ચાલનારા છે. જેથી સપડાવાનાં સમયે બીજી  બાજુ ફરી શકાય કે નિવેદન ફેરવી શકાય
હાટકો = બોલો એવું શું છે કે જે આપણે પહેરી શકીએ અને પત્ની પાડે તે ?
                                    રાડો  (ઘડિયાળ)
=====================================================================
સ્વપ્ન જેસરવાકર