Tag Archives: સત્તા

ગોદડિયો ચોરો…તા થા થા થે… ભવાઈ ( સત્તા સ્વયંવર )

ગોદડિયો ચોરો…તા થા થા થે… ભવાઈ ( સત્તા સ્વયંવર )
==========================================================
ભવાઈ વેશ બરાબરનો જામ્યો છે. અબાલ વૃદ્ધ યુવા અને મહિલાઓ પોતાનાં

આસન જમાવી ભવાઈ ખેલ ” સત્તા સ્વયંવર “ જોવા બેસી ગયા છે.

ખાંટુ નગરના મહારાજા ફાડુંસિંગ  મૂછો ચાવતા અને ચોરણો ઉંચો ચડાવતા ફરરર

ફરકતા પ્રવેશે છે . ચોરણો મોટો હોઈ વારંવાર ઉતરી પડે છે એટલે નાડુ પકડી રાખે છે.

મહારાજાનું પાત્ર અમારો  શાંતિલાલ દરજી ઉર્ફે ધ્રુતરાષ્ટ્ર  ભજવે છે સાથે દીવાનજીના

પાત્રમાં ગોદડિયો ભાથી ( ગોવિંદ ગોદડિયો)  ગોદડી વીંટાળતો ને ખૂણેથી ચાવતો પ્રવેશે છે .

ફાડુંસિંગ  કહે દેવોનજી ( દીવાનજી )પરથમ તો માતાજીનો ગરબો રૂમીઝુમીને ફરી લઈએ .

ચાલો તમારી વીજળીઓને હોંકારા દેકારા ને પડકાર કરી બોલાવો.

તા થા થા થે ઢોલ ને ભૂંગળો ને કાંસી જોડાંના  તાલથી આખું વાતાવરણ ગાજી ઉઠે છે.

ચાર પાંચ વીજળીઓ સ્ત્રી પાત્ર સ્વરૂપે હાજર થાય છે .એમણે ધૂમટા તાણી ગાય છે.

” હે ગોદડીયા રાજ રે અમને હોંકારા દીધા શા કાજ રે “

શણગાર સજીને બેઠીતી આજ કેવી રંગીલી છે સાંજ રે “

ગોદડિયા ભાથી કહે છે.

“વહાલી વીજળીઓ આજ રે ગાવા છે મા ચુંટણીના નાદ રે

ઝટપટ કાઢી નાખો લાજ ને  સંભળાવો ગરબાનો સાદ રે “

ગોદડિયા ભાથી જાહેરાત કરે છે મારા  વા’ લા હજ્જનો ને હ્ન્નારીઓ ને નાગાં ફરતાં ને

કુદતાં બાળકો કોઈએ ગરબામાં સીટી મારવી નઈ કે ગરબાનું અપમોન કરવું નઈ.

“હોન્તીથી  હોભારવાનું વચે ભાંભરવાનું  નઈ .તમને હઉને ચટણી માના હોગંદ.”

( શાંતિથી સાંભળવાનું વચ્ચે બોલવાનું નહિ . તમને સહુને ચુંટણી માના સોગંધ )

ઢોલ નગારાં ભૂંગળો ને કાંસી જોડાની રમઝટે મા ચુંટણી મૈયાનો ગરબો જામે છે.

તાક…ધીન..થા..થા …થે ના હોંકારા દેકારા ને પડકાર સાથે ગરબો શરુ થાય છે.

ગોદડીયા ભાથી ગરબો ગવડાવે છે ને વા’લી વીજળીઓ ગરબો ઝીલે છે.

મા ચુંટણી તે પંચથી ઉતર્યા ને મા ચુંટણી મા

મા પરવરિયાં ગુજરાત રે મા ચુંટણી મા

મા ગાંધી ગુજરાત શોભતું રે મા ચુંટણી મા

મા ગાંધી, સરદાર ગાથા ગાતું  રે  મા ચુંટણી મા

મા ગાંધીના નામે નગર વસાવિયું રે મા ચુંટણી મા

મા ગાંધીનગર બન્યું છે ગાંડીનગર  મા ચુંટણી મા

મા ગાંડીનગરનાં હાત હેક્ટર  રે ચુંટણી મા  ( હાત- સાત == હેક્ટર- સેક્ટર )

મા હાતે હેક્ટરમા બગલા ને બાગ રે મા ચુંટણી મા ( બગલા – બંગલા )

મા હેકટરે હેક્ટરે વસતા ઓંધીકારી રે મા ચુંટણી મા
( ઓંધીકારી -અધિકારી .કામને ઊંધું કરેતે )

મા એક હેક્ટરમા વસતા પરધોન રે મા ચુંટણી મા

મા “ઘેર ખાવું ને ઝેર ખાવું “એમનો સીધોન્ત રે મા ચુંટણી મા (સીધોન્ત – સિધ્ધાંત )

મા એતો હચીવાલયમા હરવરતા રે મા ચુંટણી મા
( હચીવાલય – સચિવાલય, હરવરતા –ફરતા)

મા ધોરા  ડગલા ને કારાં કોમ રે મા ચુંટણી  મા  ( ધોરા -ધોળા , કારાં – કાળાં, કોમ-કામ )


મા મફત રેવું ને મફત ખાવું ને મલે તે તોડી ખાવું રે મા ચુંટણી મા ( રેવું -રહેવું )

મા હવે ડાયી ડાયી વાતો કરશે રે મા ચુંટણી મા ( ડાયી – ડાહી )

મા વાયદુ ને વચનું ની કરશે લંગાર રે મા ચુંટણી મા ( વાયદુ- વાયદા , વચનું – વચનો )

મા તમે તો મારા સો ને ઉં તમારો સુ કેશે રે મા ચુંટણી મા (સો-છો, ઉ -હું , સુ -છું, કેશે-કહેશે )

મા મત હારું હોગંદ ખાશે ને ખવડાવશે રે મા ચુંટણી મા ( હારું-સારું ,હોગંદ-સોગંદ )

મા જીતી ને નાહશે ગાંડીનગર પોચ વરહે પાસા દેખાય રે મા ચુંટણી મા
(પોચ -પાંચ ,પાસા-પાછા )

મા ખમા ખમા ખમા તમારો આ ચેટલો છે પરતાપ રે મા ચુંટણી મા ( ચેટલો- કેટલો )

આમ રૂમીઝુમી ને  ગરબો પૂરો થાય છે.

તા..થા..થા થા..થા..થે.થે.તાક.ધીન.તક.તા.થા…થા… થે..થા..થા..થે…થે તાક ..ધીન..તાક 

મહારાજા ફાડુંસિંગ કહે  દીવાનજી ગોદાડિયા મને ઝંઝાનાવો ( જણાવો ) કે …કે…કે
કે..પપપપન.આઆ આપણા રાજમાં આ હંધુંય ( બધુંય) સુ  ( શું )ચાલી રયું છે .

દીવાનજી કે ( કહે ) “બાફું (બાપુ) આ નોની ( નાની )ગાડી ને જેમ જીભડી ( જીભ ) ચ્યમ (કેમ)
લબકારા મારે સે .” (નોની ગાડી – મીટર ગેજ)

“આપણા આ રાજમો (રાજ્યમાં ) એક ક્રોધસિંગ કડકસિંગ નામનો હુબો (સુબો) છે.”

” એ વની વનીનાં ( જાત જાતના ) લૂગડાં (કપડા ) પેરે સે. ભાતની દેહી (દેશી)ને પરદેહી
(પરદેશી) ફળિયાં ( પાઘડીઓ ) પેરે સે ( પહેરે છે )”

ત્યાં જ હાયરન ( સાયરન)  વાગે સે ને કાળાં લૂગડાં પેરેલા  ( પહેરેલા) બંધુકો લઈને દહ (દશ)

બાર ચેતક કમાન્ડો અને પાછળ પોલીસની ગાડીઓ પ્રવેશે છે.

આ કાળાં  કપડા પહેરેલા કમાન્ડોની પાછળ પોલીસ જોઇને ગામના બાળકો મહિલાઓ અને
વડીલો ભવાઈ વેશ જોવાનો પડતો મેલી નાસભાગ કરી મુકે છે.

ગોદડિયો ભાથી કહે ભઈઓ ( ભાઈઓ ) ને બુનો ( બહેનો ) બેહી ( બેસી) જાવ ગભરાવ નહિ .

છોકરા કહે ” ભાથી ભઈ આ કાળા કપડાંવાળા ડાકુઓ પાછળ પોલીસ પડી છે .”

આ ડાકુઓ ગામ લૂટવા આવ્યા છે કે શું ?

ફાડુંસિંગ કહે અલ્યા દીવોન ( દિવાન )આ હંધુય સુ સે એ હમજાય.

ગોદડિયા ભાથી કહે “આપણી સનેમા (સિનેમા )વાળાએ ડાકુઓ માટે કાળો પહેરવેશ બતાવે
રાખ્યો છે.

એટલે પ્રજા કાળા કપડાંવાળાને ડાકુ હમજે ( સમજે) છે .”

અને પાછળ પોલીસ હોય તો પોલીસ એમની પાછળ પડી છે એવું જનતાના મનમાં ઠસી ગયું છે.
” જોકે હવે તો આ ધોળા લૂગડાં વાળાય  ડાકુથી કમ નથી  “.

પેલા બંધુક ને કારતુસ બે જ  રાખે ને માલ લુંટી  જાય .

આવડા પરધાનો તો લુંટે પણ  ” પેન, પટાવાળો ,પી.એ. અને પત્ની એમ મળી પાંચ જણા 
લુંટે.”
(પેનથી લખે,પટાવાળો ને પીએ કટકી માંગે. પત્ની ઘરવખરી ને દાગીના માગી લે )

એ બધાની પાછળ  પ્રદેશના સૂબાની ગાડી ભોં  ભોં ભોં  કરતી ઝપઝપાટ  પ્રવેશે છે. 

ભાથી કહે બાફું ( બાપુ )આ પ્રદેશ હુબા( સુબા) છે “એમનું નામ ક્રોધસિંગ કડકસિંગ છે.”

“એ પરધાનું ને ફફડાવે સે. જો ઈમનો ફોનું આવે તો પરધાનું  કેવડાવે  કે પરધાન ઝાઝરુમાં
ગીયા સે” .

“ઘણા પરધાનું તો ફોનું  ( ફોન ) પર કુરનીશ બજાવતા હોય છે .”

ફોનુંમાં  હા સાયેબ હા સાયેબ ને કેડેથી વાંકા વળી સલામું કરતા જાય .

હંધાય (બધાય ) વૈવટ ( વહીવટ )મા એમને પુચવા (પુછવા ) જવું પડે.

હંધીય જગાએ એ ટેમ ( ટાઇમ ) કરતા મોડા જ પુગે ( પહોચે )

માનવ મેરામણ ( મહેરામણ) જોઇને એ ખીલે. એ ભાષણ ભરડે પણ બીજા કોઈએ
ભરડવાનું નઈ (નહિ)

મોટા મોટા સાયેબો ( સાહેબો- અધિકારીઓ )એમને પગે લાગે.

એમને હંધાય ફાળીયાં  ( પાઘડી ) પેરાવે (પહેરાવે )

” હમાજો ( સમાજો ) કાયર કરતા ( કાર્યકર્તા ) ભાત ભાતની પાઘડીયો પેરાવે .”
પણ એ કોઈ દિ  ” પા – ઘડી “ કોઈની પાંહે ( પાસે ) ના બેહે (બેસે )

થાક..ધીન..ધીન..થા..થા..થા.થે…..થે..થે થે ભાથી નાચે છે.

ગોદડિયા ભાથી જાહેરાત કરે છે આગળનો ખેલ શક્કરવારે ( શુક્રવારે )

જે માતાજી. જે માતાજી. તા થે થા તા તા થા થા થે થે તા તા થે થે થા થા થે
હાટકો-
“ચુંટણીયો રંગ તને લાગ્યો લ્યા ગુજરાત ચુંટણીયો રંગ તને લાગ્યો રે લોલ “
======================================================

સ્વપ્ન જેસરવાકર
Advertisements

ગોદડિયો ચોરો…સત્તા સ્વયંવર..તાક ધીન તાક…ભવાઈ

ગોદડિયો ચોરો…સત્તા સ્વયંવર..તાક ધીન તાક…ભવાઈ
=====================================================
ગોદડિયો ચોરો જામ્યો છે . ગુજરાતમાં નવરાત્રીના પાવન પર્વમાં માં અંબા
આરાસુરીનાં ગુણગાન અબાલ વૃદ્ધ રૂમીઝુમીને ગરબે ઘૂમી ગાય છે.
અવનવા વસ્ત્રો ને વેશ પરિધાનની  અનેરી હોડ જામી છે.
કનું કચોલું ને ગોરઘન ગઠ્ઠો  જાણે ભૂંગળો વગાડતા ગરબે ઘૂમતા હોય તેવા
અંદાઝમાં રુમતા ઝૂમતા પ્રવેશી રહ્યા છે.
ગોરઘન ગઠ્ઠો કહે અલ્યા ગોદડિયા જો આ ચુંટણી સંગ્રામને જો તું ભવાઈ વેશમાં
આલેખન કરી સમજાવે તો તને ખરો ભાયડો માનું ?
મેં કહ્યું ચાલો ત્યારે આજે ચુંટણીનો ભવાઈ વેશ કાઢી જરા ગમ્મત કરી લઈએ.
એક મોટા નગર જેવા ગામમાં એક ભવાઈ ટોળી પ્રવેશે છે . ગામની ભાગોળે
આવેલા ગામ ચોરામાં આવી પાણી પી દશેક મિનીટ વિશ્રામ લે છે.
પછી એ ભવાઈ ટોળીના નાયક અને બીજા નરઘાં ને ઢોલ સાથે ભૂંગળો લઈને
ચોરાના ઓટલા પર આવી  મા મહાકાળી, મા અંબા , મા ભવાની, મા
ખોડીયારની જય બોલાવી ભૂંગળો અને કાંસી જોડાં અને ઢોલકના તાલથી પોતે
ગામમાં પ્રવેશી ગયાની જાણ ગામલોકોને કરે છે.
ભૂંગળોના મીઠા સુર અને ઢોલકની તાક  ધીન તાક સાંભળી ગામના જુવાનીયા
અને બાળકો  ભેગા થઇ જાય છે. કોઈ પાણી તો કોઈ લાકડા તો કોઈ સીધાની
વ્યવસ્થા કરે છે.
સાંજે ચાંદની ચોકમાં બે વળીયો  ઉભી રોપી ને બે વાંસ બાંધી નાનો મંડપ તૈયાર 
કરીબાજુના ઘેરથી વીજળી રાણીની વ્યવસ્થા કરી ભવાઈ વેશની તૈયારી  થઇ
જાય છે.
રાત્રીના સમયે ગામના વડીલ માતાઓ બહેનો બાળકો અને વૃધ્ધો હકડેઠઠ 
ચાંદની ચોકમાં બિછાનું કે કોથળા અને ચાદરો પથારી ભવાઈ વેશ જોવા ઉમટી
પડે છે.
ભવાઈ વેશની શરૂઆત ગજાનન  ગણપતિ દાદાની સ્તુતિ દ્વારા થાય છે.
  ” હે દુદાલો દખ ભંજનો ને હદાય બાળે વેશ
     પરથમ પેલા હમરીએ ગોઉરી પુત્ર ગણેશ “
ત્યાં જ સુત્રધાર રૂપે નારણ શંખ પ્રવેશે છે ને ગાય છે .
” હે મારા મીતર ગોદાડિયા ભાથી ( વિદુષક – રંગલો ) ને આવતાં કેમ લાગી વાર
રે ?”
” વેલેરો આવને ઓ ગોદડિયા ભાથી વે’લો વે’લો અહિયાં મારને …હે ભાથીડા
વે’લો આવને .”
ભૂંગળો ને ઢોલકના ગડગડાટ વચ્ચે ગોદડિયા ભાથી પરવેશ કરે છે.
હે માર મિતર શંખજી ” હેનો ક્યારનો બરાડે સે ?. હું વરગ્યું સે ?”
શંખજી કહે આલ્યા ગોદડિયા ભાથી તારી વા ‘ લી વીજળીઓ ચ્યાં ચમકવા ગઈ સે
ગોદડિયા ભાથી લલકારે છે
” હે વા’લી વિજરી ને આવતાં ચ્યમ લાગી વાર રે ?”
ચાર વિજરી ( સ્ત્રી વેશે ) પધારી ગાય છે .
  “સ્વામી અમે સજવા ગ્યાતાં શણગારે .”
ભાથી કહે  “તમે શણગાર છો કે શણગારની વખારો છો “?
સુત્રધાર કહે જો લ્યા ભાથી આજની રંગભૂમિ પર ” સતા સ્વયંવર “ નામનો ખેલ
ભજવી બતાવી જનતાને ખુશ કરવાની સે .
ગોદડિયા ભાથી કહે “વાંઢો નઈ વાંઢો નઈ ( વાંધો નહિ ) જોઈ લો તારે ભાયડાના
ભડાકા”
“હત્તાની ભવાઈ ( સત્તા )ના ભડાકા ને કડાકાથી આ ચોક આખો હલી ઉઠશે .”
“મર્દ મુછાળા પેટપકડીને ગોઠીયું વળી જાહે ને આ છોકરાં હાહા ને હી હી કરશે.”
સુત્રધાર શંખજી કહે આ સંધુય તો ઠીક પણ કાલે હવારની આપણા ભવાયા
ભાઈઓને હારું સા- પોણી ( ચા પાણી ) નો બંદોબસ્ત તો કરવો પડશે ને ?
ગોદડિયા ભાથી કહે આ હૂં બોલ્યા તમે સા પાણી હાઠે પાકા ભોજન લાડવા
પાણીનો હંધોયબંદોબસ્ત તો ચ્યારનોય કરી મેલ્યો છે.
શંખજી સૂત્રધાર કહે આ આપણો ભડલો ભૂતડો  પૂસે સે  ( પૂછે છે ) ચ્યમનો
(કેમનો)કરી મેલ્યો સે !
ગોદડિયા ભાથી કહે હોંભરો ( સાંભળો ) હમણાં થોડાક મઈના (મહિના ) પેલાં
( પહેલાં ) એક કાયર કરમ ( કાર્યકમ ) જોર હોરથી આખા ગુજરાતમો ગાજેલો ઈ
( એ) ખબર સે ને ( છે ને )
ભડલો ભુતડો કે  ( કહે ) અલ્યા ભાઠી  (  ભાથી )  ચિયો ( કયો ) કાયર કરમ ?
ગોદડિયા ભાથી કે ( કહે ) ” હાંભરો લ્યા ખબુચીયા હાંભરો “
અમણાં ” ઢણ દોન ” ( ધન દાન ) નામનો એક કાયરકરમ એક પાર્તી વારાયે
રાખ્યો તો ખબર છે ને ?
” ઈ કાયર કરમમા ચઈ  ચેતલાય ( કેટલાય ) ખબુચીયાને લેર પોણી ( લહેર
પાણી ) ને લાકડા હાથે ( સાથે )ચા પાણી દાળ શાક ચોખાનો હગાવડ ( સગવડ )
થઇ જીયો ( ગયો )સે “
 ” અરે ચેટલાયે ( કેટલાયે ) તો ફટફટિયા વ્હાઇ લીધાં તો ચેટલાયે નવા સધરા ને
લેંઘા હિવાડાયા ( સીવડાયા)”
“કોઈ બીજી પાર્તી કોયલા ચારે ( ચાળે ) સે ” તો જમીનો વેચે સે ને  ગોટારા
( ગોટાળા )ના ગરબે ઘૂમે સે “
“અમણાં  કે ‘ જરી ( કહે જરી == કેજરી )નો વાલ ( વાલ્વ ) ખુલી ગયો સે
બરાબરનો ખુલ્યો સે એટલે એ વાધેરાને ( વાઢેરા ) વલોવે સે ને હલમાનને
(ખુર્શીદ )હલાવે સે .એની વડે  સે સોધયા ( મનીષ સિસોદિયા ) ને
વિશ્વાસનો કુમાર ચડ્યા સે તે  ના  તઈણ ( નીતિન ) ગડકરીનું હોડકું
બરાબરનું હલાવે સે .”
મારું વાલુ આપણા જેવું  “આ બીજું તોરું ( ટોળું ) સે એ હંધાયનાં ફુલેકાં બરોબરના
ફેરવે સે “
એટલામાં વા’લી વીજળીઓ રૂમીઝુમીને ગાય છે .
” ચાલો પ્રીતમજી ચાલો રસીકવર રસોઈ જમવાને કાજ
ગામમાંથી માગી તાગીને લાવ્યા લોને જમવાનો સ્વાદ “
ગોદડિયા ભાથી લાંબે લહરકે ઠેકડા મારતો જાય છે ને ગાતો જાય છે .
” એ તારી રસોઈને હૂં રે કરું મારે જવું છે નવી ને ઘેર
   જૂની તો જમરા જેવી જ લાગે નવી સાથે ના કરું વેર “
વીજળીઓ કુદતી જાય ને ભાથીને ધક્કે ચડાવતી જાય છે.
ભાથી અને વીજળીઓ એક એક લીટી ગાય છે ને નાચતા જાય છે .
ભૂંગળોને ઢોલકની થાબ બરોબરની રંગે ચંગે જામી છે.
વીજળીઓ -વા વા મારા સ્વામી છો છોગાળા
ભાથી – છઈએ અમે રૂપાળા રૂપાળા
વીજળીઓ- છો તમે કાજળથી કાળા
ભાથી – ના કરશો તમે ચાળા
વીજળીઓ- ચાળા કરવાની હજાર વાર
ભાથી – પછી તું તો માર ખાઇશ રે માર
વીજળીઓ – તો તો હૂં મારે મૈયર જઈશ
ભાથી – તું મૈયર જઈશ તો હૂં મારે હાહરે જઈશ.
ભાથી ને વીજળીઓ દોડતા પડદા પાછળ જતા રહે છે.
( આગળની ભવાઈ હવે પછીના હપ્તામાં રજુ થશે.)
હાટકો –
જૂની સાખી …….
” હે અર્જુન પૂછે કૃષ્ણને  રે પ્રભુ તમારો વાસો ક્યાંય
તુલસી પત્રે , પીપળે ને મારા હરિજન હોયે ત્યાંય “
નવી સાખી………
“પ્રજા પૂછે પરધાનને રે તમારી નજરો  હોયે ક્યાંય
કટકી કોભાંડ ને ખુરશી જ્યાં ભ્રષ્ટાચાર કરાય ત્યાંય  “
==================================================
સ્વપ્ન જેસરવાકર